Aktualności produkcja

Od czego zależy przyszłość sektora mleczarskiego?

© kzsm zw. rew.

• Mimo rekordowego eksportu w 2025 r. (3,9 mld euro) kondycja branży jest silnie zróżnicowana. Obok nowoczesnych liderów rynkowych funkcjonują spółdzielnie działające pod permanentną presją kosztową
• Przetrwanie mniejszych spółdzielni zależy od ich elastyczności i inwestycji w transformację energetyczną, automatyzację oraz bezpieczeństwo cyfrowe, przy utrzymaniu lojalności dostawców

Polska pozycja w dziedzinie produkcji mleka w Europie w ostatnich latach wzrosła, ale czy przetwórcy umocnili swoją pozycję? Czy spółdzielnie posiadają poduszkę finansową na gwałtowne wahania koniunktury, czy też należy oczekiwać dalszego zmniejszania się ich liczby? – zapytaliśmy Marka Kapicę, prezesa zarządu KZSM Zw. Rew. – Myślę, że odpowiedź nie jest zero-jedynkowa. Przetwórcy jako sektor niewątpliwie umocnili swoją pozycję, czego najlepszym dowodem jest rekordowy eksport produktów mlecznych z Polski w 2025 r. – 3,9 mld euro i dodatnie saldo handlu na poziomie 2,0 mld euro. To pokazuje, że polskie mleczarstwo potrafi skutecznie konkurować nie tylko skalą produkcji, ale też obecnością na rynkach zagranicznych. Natomiast siła przetwórstwa jest dziś rozłożona bardzo nierówno.

Mleko w skupie dalej tanieje

© forummleczarskie

Według Głównego Urzędu Statystycznego cena skupu mleka w maju 2026 r. wyniosła 180,42 zł /1 hl i była niższa o 20% niż w maju 2025 r. Cena skupu mleka w odniesieniu do kwietnia 2026 r. była o 1,2% niższa. Najwyższe ceny w maju 2026 r. odnotowano w województwach: podlaskim 195,46 zł/1 hl, lubelskim 181,94 zł/1 hl, podkarpackim 180,67 zł/1 hl.

Gwałtowny wzrost produkcji OMP wyhamował ceny

© forummleczarskie

Najważniejsze informacje z rynku mleczarskiego w Unii Europejskiej:

• ceny masła w UE: 386 euro/100 kg, -2,8% w ciągu ostatnich 4 tygodni;
• ceny odtłuszczonego mleka w proszku w UE: 273 euro/100 kg, -2,2% w ciągu ostatnich 4 tygodni;
• ceny odtłuszczonego mleka w proszku w UE: 324 euro/100 kg, -2,1% w ciągu ostatnich 4 tygodni;
• ceny cheddara w UE: 316 euro/100 kg, +0,7% w ciągu ostatnich 4 tygodni;
• ceny mleka spot wzrosły, obecnie wynoszą 42,8 c/kg (21.06.2026).

Jakie cyberzagrożenia mogą zaistnieć w firmie mleczarskiej?

© mlekpol (sm)

• Największym zagrożeniem dla branży mleczarskiej są ataki typu ransomware oraz incydenty, które mogą nagle zatrzymać systemy produkcyjne i logistyczne
• Integracja systemów biurowych z liniami produkcyjnymi otwiera cyberprzestępcom furtkę do nieautoryzowanego dostępu do systemów automatyki przemysłowej.

W wielu mleczarniach od dawna stawia się na automatyzację procesów produkcyjnych, robotyzację, a od niedawna również wdrażanie AI. Cyberbezpieczeństwo to jednak coś innego. Jakie cyberzagrożenia mogą zaistnieć w firmie mleczarskiej? – zapytaliśmy Piotra Piwowarczyka, kierownika Działu Informatyki w mleczarni Mlekpol (SM).

– Kluczowe ryzyka dotyczą przede wszystkim zakłócenia ciągłości działania – np. w wyniku ataków ransomware lub incydentów prowadzących do niedostępności systemów produkcyjnych i logistycznych. Równie istotnym obszarem jest bezpieczeństwo danych, w tym informacji handlowych, receptur, harmonogramów produkcji czy danych operacyjnych.

Polska potrzebuje silnego głosu na poziomie europejskim

© forummleczarskie

Podczas czerwcowego Walnego Zgromadzenia Członków Związku Polskich Przetwórców Mleka jednym z kluczowych tematów była rosnąca rola decyzji zapadających na poziomie Unii Europejskiej dla codziennego funkcjonowania polskich zakładów mleczarskich. Uczestnicy zwrócili uwagę na potrzebę zapewnienia, by perspektywa polskiego przetwórstwa była skuteczniej obecna w pracach European Dairy Association (EDA) jako organizacji reprezentującej europejski sektor mleczarski wobec instytucji unijnych.

Polska należy do największych producentów mleka w Unii Europejskiej i jest jednym z największych europejskich eksporterów produktów mleczarskich. Skala sektora nie przekłada się jednak na proporcjonalną obecność polskiego głosu w europejskiej debacie branżowej. W ocenie ZPPM to obszar, który wymaga wspólnej, spokojnej pracy całego środowiska – niezależnie od formy własności i modelu działania poszczególnych przedsiębiorstw.

Uczmy najmłodsze pokolenia, jak szanować zdrowie

© adm/wild polska

• Trend czystej etykiety powinien być elementem edukacji prozdrowotnej
• Produkty tego typu pozwalają również budować marżę

– Polacy czytają etykiety. Brak dodatków w produktach żywnościowych staje się oczekiwanym standardem – powiedział Forum Mleczarskiemu Mirosław Michnowicz, dyrektor zarządzający ADM Nutrition / Wild Polska. – Dzisiaj nie trzeba już do tego namawiać ani konsumentów, ani producentów. Każdy szanujący się producent ma w swoim portfolio produkty z tego segmentu. Dobrze by było podeprzeć te oczekiwania procesem edukacyjnym dotyczącym inteligencji zdrowotnej. Każdy z producentów jest również konsumentem. Trend czystej etykiety powinien być narzędziem budowania inteligencji i edukacji prozdrowotnej. Uczmy najmłodsze pokolenia, jak szanować zdrowie – jak się odżywiać, żeby żyć i funkcjonować satysfakcjonująco. 

FrieslandCampina scentralizowała produkcję masła

© frieslandcampina

• Rozbudowa zakładu w Lochem jest elementem koncentracji produkcji
• Dzięki niej poprawiono wydajność i obniżono koszty produkcji, co w czasie niskich cen na rynku poprawia rachunek ekonomiczny

Firma mleczarska FrieslandCampina uruchomiła nową instalację produkcyjną masła w zakładzie w Lochem. Dzięki tej rozbudowie firma zwiększa moce produkcyjne. FrieslandCampina twierdzi, że odpowiada na rosnące zapotrzebowanie na produkty maślane do użytku profesjonalnego i dla konsumentów. Obejmuje to masło dla klientów profesjonalnych pod marką Debic, dostarczane w kartonach oraz produkty konsumenckie w opakowaniach dla marek takich jak Campina Botergoud, Frico i Frau Antje. Nowa instalacja poprawi wydajność: roczna oszczędność energii elektrycznej wyniesie 700 000 kWh, a gazu 95 000 m³.

Transparentność algorytmów kluczowa dla infrastruktury krytycznej

© seen technologie

• W nowoczesnej oczyszczalni mleczarskiej liczba zmiennych wpływających na stabilność procesu jest bardzo duża
• System ASOS nie jest oparty na generatywnej sztucznej inteligencji i nie podejmuje decyzji za operatora

Mówiąc o automatyzacji procesów, trudno nie wspomnieć o AI jako elemencie umożliwiającym niespotykany skok w przyszłość. Za co odpowiada Państwa system ASOS i jakie możliwości ma AI w Państwa rozwiązaniach dla zakładów mleczarskich? 

– Wokół sztucznej inteligencji pojawia się dziś bardzo wiele uproszczeń, dlatego warto to precyzyjnie rozróżnić – powiedział Dariusz Jasak, prezes zarządu firmy SEEN Technologie. – System ASOS nie jest rozwiązaniem opartym na generatywnej sztucznej inteligencji. To zaawansowany system doradczy wykorzystujący modele matematyczne, algorytmy procesowe oraz analizę danych w czasie rzeczywistym. Jego zadaniem nie jest autonomiczne podejmowanie decyzji zamiast operatora, ale wspieranie człowieka w prowadzeniu coraz bardziej złożonych procesów technologicznych.

Od czego zależy pozycja polskiego mleczarstwa?

© kzsm zw. rew.

• Niższe koszty pracy czy wzrost skali działania w mleczarstwie tracą na znaczeniu
• Staliśmy się 3. największym producentem mleka w Europie i 12. największym na świecie, ale nie jest to dane nam raz na zawsze

– Na znaczeniu zdecydowanie zyskują dziś koszty i ryzyka, które jeszcze kilka lat temu były traktowane jako kwestie dodatkowe albo „na później”. Mam na myśli energię, cyberbezpieczeństwo, odporność łańcucha dostaw, wymogi środowiskowe i dostęp do kapitału na modernizację – powiedział Marek Kapica, prezes zarządu Krajowego Związku Spółdzielni Mleczarskich Zw. Rew. – Energia nie jest już tylko pozycją kosztową w Excelu – staje się elementem bezpieczeństwa operacyjnego zakładu. Z kolei ESG przestaje być tematem wizerunkowym, a staje się językiem rynku, finansowania i współpracy z odbiorcami. Równie wyraźnie rośnie znaczenie eksportu, bo to on daje części zakładów oddech i możliwość dywersyfikacji ryzyka.

Jak oczyszczalnia wpływa na konkurencyjność zakładu

© seen technologie

Przez lata w branży mleczarskiej oczyszczalnia ścieków była postrzegana jako „zło konieczne” i kosztowny koniec procesu. Pan i frma SEEN Technologie twierdzą, że dziś to element bezpieczeństwa systemowego. To zmiana paradygmatu czy może konieczny efekt dokładnej kalkulacji ekonomicznej dla każdej mleczarni? – To zdecydowanie zmiana paradygmatu, choć wymuszona bardzo konkretnymi uwarunkowaniami ekonomicznymi i rosnącą skalą ryzyk operacyjnych – powiedział Forum Mleczarskiemu Dariusz Jasak, prezes zarządu firmy SEEN Technologie. – Jeszcze kilka lat temu oczyszczalnia ścieków była postrzegana głównie jako infrastruktura środowiskowa – niezbędna do spełnienia wymogów regulacyjnych, ale pozostająca poza strategicznym obszarem zarządzania zakładem. Dziś jej rola wygląda zupełnie inaczej.  W nowoczesnym mleczarstwie stabilność procesów wodno-ściekowych ma bezpośredni wpływ na ciągłość produkcji, efektywność energetyczną, bezpieczeństwo operacyjne oraz jakość końcowego produktu. Oczyszczalnia przestaje być końcem procesu, a staje się integralnym elementem całego systemu technologicznego i jednym z czynników wpływających na konkurencyjność zakładu.

Różnorodność branży to także nierówność warunków działania

© kzsm zw. rew.

• Produkcja mleka staje się bardziej spolaryzowana
• Duże zakłady mogą szybciej inwestować w efektywność, a mniejsze działają pod pressją płynności

– Chciałbym, aby KZSM był przede wszystkim silnym, merytorycznym i wiarygodnym głosem spółdzielczego mleczarstwa — partnerem zarówno dla administracji, jak i dla samych mleczarni. Dziś nie wystarczy już reagować na bieżące kryzysy – powiedział Forum Mleczarskiemu Handel Marek Kapica, prezes zarządu KZSM Zw. Rew. – Trzeba równolegle myśleć o opłacalności produkcji, bezpieczeństwie energetycznym, warunkach handlu, eksporcie oraz o tym, jak utrzymać konkurencyjność branży w perspektywie kilku lat, a nie tylko kilku miesięcy. To jest dla mnie zasadniczy punkt ciężkości.

Lider frakcjonowania mleka i serwatki uzyskał 80% niezależność energetyczną

© seen technologie

• Zakład Grupy Polmlek w Lidzbarku Warmińskim osiągnął około 80% samowystarczalności energetycznej
• Było to możliwe dzięki modernizacji oczyszczalni ścieków obemującej konwersję ładunku organicznego w biogaz
• Inwestycja zrealizowana przez SEEN Technologie pozwala na produkcję energii z biogazu powstającego w procesie oczyszczania ścieków. Polmlek zmniejszył w ten sposób koszty, zredukował emisję CO₂ oraz zmniejszył zależność od zewnętrznych dostaw energii

Modernizacja zakończyła się w 2025 r. Po roku eksploatacji instalacja potwierdziła swoją skuteczność zarówno pod względem technologicznym, jak i ekonomicznym. Zakład osiągnął potencjał do produkcji około 2 mln Nm³ metanu rocznie, co odpowiada kogeneracyjnej produkcji około 1 MW energii elektrycznej oraz 1 MW ciepła wykorzystywanego na potrzeby oczyszczalni i procesów produkcyjnych.

Połączenie Arla i DMK stało się faktem

© arla foods

• Nowy podmiot będzie nosił nazwę Arla
• Fuzja połączyła około 11 200 rolników i 28 800 pracowników obu firm
• Powstała spółdzielnia z korzeniami w siedmiu krajach, globalnym zasięgiem, łączną pulą skupowanego mleka wynoszącą 19,4 miliarda kg rocznie i przychodami przekraczającymi 20 mld euro rocznie

Arla Foods i DMK Group potwierdziły, że fuzja ich spółdzielni uzyskała zgody wszystkich wymaganych organów regulacyjnych.

– Nadszedł właściwy czas, aby wspólnie tworzyć przyszłość mleczarstwa. W coraz bardziej niepewnym świecie Europa potrzebuje firm spożywczych, które potrafią inwestować na dużą skalę i brać odpowiedzialność za długoterminową odporność. Łącząc się jako jedna spółdzielnia należąca do rolników, tworzymy europejskiego lidera, wzmacniając nasze możliwości w tym zakresie – powiedział Peder Tuborgh, dyrektor generalny Arla Foods.

Mleczarnia Turek otworzyła farmę fotowoltaiczną

© mleczarnia turek/zppm

• Mleczarnia Turek, uroczyście otworzyła farmę fotowoltaiczną o mocy 1 MW przy swoim zakładzie produkcyjnym w Turku
• Instalacja składa się z ponad 1500 paneli słonecznych, co pokryje ok. 20% rocznego zapotrzebowania fabryki na energię elektryczną
• 100% energii elektrycznej zużywanej przez zakład produkujący sery pleśniowe w Turku pochodzi ze źródeł odnawialnych

Otwarcie farmy fotowoltaicznej to kluczowy element strategii zrównoważonego rozwoju Mleczarni Turek, której celem jest osiągnięcie zerowej emisji CO2 w zakresie 2 (pośrednie emisje gazów cieplarnianych związane z zakupem i zużyciem energii na potrzeby organizacji). Dzięki własnej instalacji PV oraz pozyskiwaniu pozostałej energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, potwierdzonych świadectwami gwarancji pochodzenia wydanymi przez Urząd Regulacji Energetyki, 100% energii elektrycznej zużywanej przez zakład w Turku pochodzi dziś ze źródeł odnawialnych.

Wartość rynku urządzeń do przetwórstwa mleka wzrośnie do 17,36 mld USD

© researchandmarkets

• Wzrost wartości rynku urządzeń do przetwórstwa mleka przypisuje się rosnącemu popytowi konsumentów oraz procesom takim jak pasteryzacja, homogenizacja, filtracja membranowa, odparowywanie i suszenie
• Sektor proszków napędza popyt na sprzęt ze strony zakładów mleczarskich

Według raportu ResearchandMarkets globalny rynek urządzeń do przetwórstwa mleczarskiego ma wzrosnąć z 12,73 mld USD w 2026 r. do 17,36 mld USD w 2031 r., przy średniorocznym tempie wzrostu (CAGR) na poziomie 6,4%. Wzrost ten napędzany jest rosnącym popytem na przetworzone produkty mleczarskie oraz składniki, takie jak mleko w proszku i białka serwatkowe, które wymagają wydajnych systemów przetwórczych. Postęp technologiczny w zakresie automatyzacji i energooszczędnego sprzętu, takiego jak parowniki wielostopniowe, zwiększa wydajność i obniża koszty. Kluczowe trendy obejmują wdrażanie ciągłych linii przetwórczych i nacisk na zautomatyzowane systemy odparowywania.

Ceny mleka pozostają na niskich poziomach

© kzsm zw. rew.

Według Głównego Urzędu Statystycznego cena skupu mleka w kwietniu 2026 r. wyniosła 182,64 zł /1 hl i była niższa o 19,5% niż w kwietniu 2025 r. Cena skupu mleka w odniesieniu do marca 2026 r. była o 0,3% niższa. Najwyższe ceny w kwietniu 2026 r. odnotowano w województwach: podlaskim: 197,31 zł/1 hl, lubelskim: 186,46 zł/1 hl, mazowieckim: 183,36 zł/1 hl. Najniższe ceny w kwietniu 2026 r. wystąpiły natomiast w województwach: łódzkim: 167,84 zł/1 hl, pomorskim: 171,22 zł/1 hl i kujawsko-pomorskim: 173,43 zł/1 hl.

Danone i Lifeway: Związek i rozwód w stylu Hollywood

© lifeway foods

• Firmy Danone oraz Lifeway Foods zakończyły długą batalię o przejęcie amerykańskiej spółki.
• Lifeway Foods to producent kefirów i napojów probiotycznych
• Wartość transakcji to 67 mln USD.

14 maja 2026 r. firma Lifeway Foods poinformowała o transakcji sprzedaży akcji tej firmy przez firmę Danone, która sprzedaje wszystkie posiadane udziały po cenie 19,50 USD za akcję. W ten sposób Danone finalizuje proces sprzedaży całości swoich udziałów (3 454 756 akcji) w amerykańskim koncernie Lifeway Foods. Transakcja zamyka całą epokę obecności firmy Danone w Lifeway, która przyniosła spory prawne i otwarty konflikt. W istocie rzeczy decyzja Danone o sprzedaży zamyka próbę wrogiego przejęcia amerykańskiej firmy.

Co łatwo, a co najtrudniej zautomatyzować w serowni?

spomlek (sm)

• Technologie odzysku wody są bardzo drogie w procesie przetwarzania pozostałości po mleku
• AI będzie coraz lepiej wspierać pracę serowarów z uwagi na wymogi specyficznego nadzoru
• Mleczarstwo w Polsce jest nie tylko porównywalne z najlepszymi zakładami w Niemczech i Holandii, a w wielu obszarach technologicznie bardziej zaawansowane

Razem z Damianem Kożuchem, dyrektorem Oddziału Chojnice Spomlek (SM) rozmawialiśmy o optymalizacji gospodarki wodnościekowej, robotyzacji i o tym, czy mamy dystans technologiczny do nadrobienia względem mleczarni holenderskich i niemieckich. Ile jeszcze zostało do granicy możliwości przetwarzania pozostałości po mleku?

– Wciąż jest wiele do zrobienia w tym zakresie m.in. dlatego, że technologie odzysku wody są bardzo drogie. Modernizujemy jednak stacje CIP, by jak najdłużej wykorzystywać kwas i sodę w obiegu zamkniętym. Analizujemy i kalkulujemy, które inwestycje są dla nas najbardziej opłacalne.

Jak Spomlek (SM) modernizuje produkcję i czy odczuwa wahania cen paliw?

© spomlek (sm)

• Nowoczesne stacje mycia CIP w mleczarni Spomlek (SM) zużywają mniej preparatów higienizacyjnych, co wpisuje się w ograniczanie śladu węglowego i ESG
• Niedawna wojna i obecne napięcia w Zatoce Perskiej spowodowały zwyżkę cen paliw, co dotknęło koszt zbiórki mleka od rolników oraz logistykę między poszczególnymi zakładami grupy
• Gaz i energia są w Spomleku zakontraktowane, obawy dotyczą bardziej dostępności gazu niż ceny

Razem z Damianem Kożuchem, dyrektorem Oddziału Chojnice Spomlek (SM) rozmawialiśmy o efektywności energetycznej o wzroście cen czynników energetycznych związanych z konfliktem w Zatoce Perskiej oraz cyberbezpieczeństwie.

– Nasze inwestycje w Spomleku w tamtym roku liczone są w milionach złotych. Większość z tych środków została wydana na linię do napojów i nowy magazyn, ale też nowoczesne stacje mycia CIP, które zużywają mniej preparatów higienizacyjnych, co wpisuje się w ograniczanie śladu węglowego i ESG. Systemy CIP są zaprojektowane tak, aby kwas oraz soda mogły być wykorzystywane w obiegu jak najdłużej, aż do momentu, w którym całkowicie stracą swoje właściwości, co minimalizuje częstotliwość ich wymiany. Postawiliśmy na odzysk ciepła z amoniaku i sprężarek oraz zwiększenie mocy instalacji fotowoltaicznych z 50 kW do 300 kW w Młynarach i Chojnicach.

Krasnystaw (OSM) wydał na inwestycje 24,6 mln zł

© forum mleczarskie

• Wśród inwestycji w mleczarni Krasnystaw (OSM) wyróżniają się zakup i montaż linii do nalewania i pakowania oraz zakup maszyny do wydmuchu opakowań
• Mleczarnia Krasnystaw (OSM zwiększyła skup mleka i płaciła w 2025 r. o 13 groszy więcej za litr od średniej ogólnopolskiej
• Sytuacja rynkowa zmusiła zarząd do zwiększenia produkcji wyrobów marek własnych sieci handlowych

– Za 12 miesięcy 2025 roku skupiliśmy 112 874 tysiące litrów mleka. Dynamika skupu wyniosła 103,4%, a skupiono więcej o 3 745 tysięcy litrów mleka – przekazał zarząd spółdzielni Krasnystaw (OSM). – W 2025 roku skupowaliśmy średnio 310 tysięcy litrów mleka dziennie. Notujemy ciągły spadek ilości dostawców mleka i tak w 2025 roku ubyły nam 53 gospodarstwa, w tym tym 25 gospodarstw małych dostarczających mleko do punktów skupu mleka oraz 28 gospodarstw tzw. zbiornikowych, przy czym w tym przypadku likwidacja produkcji ma miejsce nie z przyczyn ekonomicznych, a są to najczęściej zdarzenia losowe lub brak następcy, co uniemożliwia dalsze kontynuowanie produkcji.