List otwarty organizacji mleczarskich do prezesa Rady Ministrów

Marcin Hydzik, przewodniczący Porozumienia dla Mleczarstwa, prezes Zarządu ZPPM w liście do prezesa Rady Ministrów napisał: – Organizacje reprezentujące branżę mleczarską, zrzeszone w „Porozumieniu dla mleczarstwa”, tj. Krajowy Związek Spółdzielni Mleczarskich Zw. Rew., Związek Polskich Przetwórców Mleka, Krajowe Stowarzyszenie Mleczarzy, Polska Izba Mleka oraz Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka zwracają się z wnioskiem o podjęcie niezbędnych działań legislacyjnych i administracyjnych w celu zabezpieczenia ciągłości dostaw energii elektrycznej i gazu dla branży mleczarskiej oraz włączenia jej do infrastruktury krytycznej państwa. 

– Branża mleczarska ze względu na swoją specyfikę tj. m.in. konieczność nieprzerwanego odbioru surowca z gospodarstw produkcyjnych, obróbki termicznej surowca, magazynowania wyrobów gotowych w warunkach chłodniczych nie może podlegać ograniczeniom w dostawach energii elektrycznej i gazu. W przeciwnym wypadku zmuszona zostanie do przerwania procesów produkcyjnych, co w konsekwencji doprowadzi do braku możliwości odbioru mleka z gospodarstw, a te zostaną zmuszone do utylizacji surowca. W przypadku braku zapewnienia dostaw energii do zakładów, codziennie zniszczeniu musi ulec ok 43 mln litrów mleka o wartości ok. 100 mln zł wyprodukowanego w gospodarstwach lub już dostarczonego do zakładów. Natomiast jeżeli wyłączenia energii dotkną również gospodarstw, dodatkowo może wystąpić problem z utrzymaniem zdrowia stad. Ostatecznie zarówno przetwórcy, jak i dostawcy mleka poniosą ogromne straty finansowe, narażone zostanie środowisko naturalne, a na półkach sklepowych powstaną niedobory podstawowych produktów żywnościowych jakimi są mleko i przetwory mleczne – napisał Marcin Hydzik.

– Biorąc pod uwagę rolę branży mleczarskiej w gospodarce oraz aktualnie toczące się prace legislacyjne dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o zarządzaniu kryzysowym oraz niektórych innych ustaw uznajemy za celowe, by w toku prac nad przepisami wykonawczymi do ww. ustawy, które Rada Ministrów zgodnie z aktualnym brzmieniem projektu ma przyjąć w drodze uchwał, uwzględniona została rola branży mleczarskiej jako dostawcy tzw. usługi kluczowej tj. zaopatrzenia w żywność. 

Zgodnie z Art. 6f ust. 1. projektu ustawy: W celu zwiększenia odporności podmiotów krytycznych opracowuje się Krajową Strategię Odporności Podmiotów Krytycznych, zwaną dalej „KSOPK”. Rada Ministrów przyjmuje Strategię w drodze uchwały; 

Zgodnie z Art. 6f ust. 2. projektu ustawy: KSOPK m.in.: określa cele strategiczne i priorytety w zakresie zapewnienia niezakłóconego świadczenia usług kluczowych przez podmioty krytyczne oraz niezakłóconego funkcjonowania infrastruktury krytycznej, z uwzględnieniem powiązań między zagrożeniami wynikającymi z oddziaływań transgranicznych oraz zależności międzysektorowych; 

Zgodnie z Art. 6r ust. 5. projektu ustawy: Rada Ministrów określi, w drodze uchwały, kryteria pozwalające identyfikować obiekt, urządzenie, instalację, sieć, system oraz usługę lub połączone ze sobą funkcjonalnie obiekty, urządzenia, instalacje, sieci, systemy oraz usługi jako infrastrukturę krytyczną; 

W związku z powyższym wnosimy o uwzględnienie branży mleczarskiej w „KSOPK” oraz o przyjęcie kryteriów, które umożliwią zidentyfikowanie podmiotów z branży mleczarskiej, jako elementu infrastruktury krytycznej/podmiotów krytycznych realizujących usługę kluczową. 

Ponadto, pozwalamy sobie zauważyć, że w punkcie 4. Oceny Skutków Regulacji projektu, przyjęto liczbę 30, jako założenie dotyczące liczby podmiotów krytycznych świadczących usługi w sektorze produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności, na które oddziałują zapisy projektu. Biorąc pod uwagę fakt, że liczbę tę należy de facto interpretować, jako liczbę podmiotów z branży spożywczej, które mają trafić na listę objętych zapisami ustawy tj. listę podmiotów krytycznych, wyrażamy opinię, że w porównaniu do wielkości populacji zamieszkującej Polskę, jest to liczba zdecydowanie zbyt niska w stosunku do potrzeb zaopatrzenia w żywność, w przypadku wystąpienia kryzysu obejmującego istotną część terytorium naszego kraju. Dlatego w kontekście ww. obowiązków nakładanych na Radę Ministrów w zakresie uchwał w sprawie KSOPK oraz kryteriów identyfikacji elementów / operatorów i obiektów infrastruktury wnosimy o dostosowanie projektowanych przepisów w sposób umożliwiający zwiększenie liczby podmiotów krytycznych z branży żywnościowej. 

Uzasadnienie

– Infrastruktura krytyczna, obejmuje systemy i wchodzące w ich skład powiązane ze sobą funkcjonalnie obiekty, w tym urządzenia instalacje, usługi kluczowe dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli oraz służące zapewnieniu sprawnego funkcjonowania organów administracji publicznej i instytucji publicznych, a także przedsiębiorców. Zgodnie z art. 68 Konstytucji RP, władze publiczne są obowiązane do zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa zdrowotnego. Bezpieczeństwo żywnościowe jest jego fundamentalnym elementem. Mleko i produkty mleczne stanowią podstawową grupę żywności w codziennej diecie społeczeństwa. Cechą charakterystyczną surowca mlecznego jest jego wysoka podatność na zepsucie – musi on zostać przetworzony w ciągu maksymalnie 48 godzin od udoju. Przerwanie ciągłości pracy (np. w wyniku ataku cybernetycznego, sabotażu, poważnej awarii lub sytuacji kryzysowej) prowadzi w sposób natychmiastowy i nieodwracalny do utraty surowca dostarczanego codziennie przez dziesiątki tysięcy gospodarstw. W konsekwencji, w krótkim czasie dochodzi do przerwania łańcucha dostaw tej kluczowej żywności, co stwarza bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i stabilności społecznej; 

Sektor mleczarski jest szczególnie narażony na zagrożenia hybrydowe, w tym cyberataki i działania sabotażowe. Nowoczesne zakłady przetwórstwa mleka opierają swoją działalność na zaawansowanych systemach automatyki przemysłowej, informatycznych systemach zarządzania produkcją, jakością oraz logistyką. Ich awaria lub przejęcie kontroli nad nimi – zwłaszcza w warunkach rosnących zagrożeń o charakterze hybrydowym – może doprowadzić do długotrwałego wstrzymania produkcji, skażenia produktów lub utraty zdolności do ich bezpiecznego wprowadzenia na rynek. Skala potencjalnych skutków takich zdarzeń uzasadnia objęcie zakładów mleczarskich szczególnym reżimem ochrony państwowej.