Agnieszka Maliszewska uczestnikiem Dialogu Żywnościowego
Wizja rolnictwa i żywności podkreśla potrzebę przywrócenia istotnego związku między rolnictwem, terytorium i żywnością. Wymaga to stworzenia zachęt do promowania konsumpcji lokalnych produktów sezonowych oraz żywności produkowanej zgodnie z wysokimi normami środowiskowymi i społecznymi, w tym produktów ekologicznych i żywności pochodzącej z krótszych łańcuchów dostaw. Chociaż zachęty te muszą być opracowane na poziomie lokalnym, działania Unii mogą przynieść wartość dodaną, w szczególności poprzez świadome zamówienia publiczne i współpracę z władzami lokalnymi w celu kształtowania sprzyjającego środowiska żywnościowego i odporności terytorialnej.
W dniu 05.03.2026 w Brukseli odbył się pierwszy unijny Dialog Żywnościowy zorganizowany przez Komisję Europejską, Dyrekcję Generalną ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich (DG AGRI), z udziałem komisarza ds. rolnictwa Christopha Hansena. Spotkanie poświęcone było tematowi „Przywrócenie kluczowego powiązania między rolnictwem, terytorium i żywnością” i stanowi realizację założeń „Wizji dla rolnictwa i żywności”, przyjętej przez Komisję Europejską w ubiegłym roku. Inicjatywa zakłada regularne debaty na temat przyszłości systemu żywnościowego UE oraz wypracowanie rozwiązań wzmacniających lokalne łańcuchy dostaw, wysokie standardy środowiskowe i społeczne oraz odporność terytorialną.
– Zamówienia publiczne mogą być strategicznym instrumentem politycznym. Jeśli zostaną odpowiednio zaprojektowane to mogą wzmocnić bezpieczeństwo żywnościowe, nagradzać jakość i zrównoważony rozwój oraz wzmocnić odporność regionalną.
Potrzebujemy decydującego przejścia na zasadę „najlepszej wartości” – uwzględniającą jakość, bezpieczeństwo, zrównoważony rozwój, identyfikowalność i bezpieczeństwo dostaw w kryteriach udzielania zamówień.
Aby to osiągnąć, musimy w pełni uznać rolę spółdzielni rolniczych i uznanych organizacji producentów w łańcuchu rolno-spożywczym oraz w długoterminowym zrównoważonym rozwoju naszych społeczeństw. Bardzo ważne głosy w tej dyskusji, jakie są powtarzane, to że cena przestaje być najważniejszym elementem procesów przetargowych, powinniśmy mówić o jakości, wartości i zrównoważoności, w którą ostatnio dużo inwestujemy. Jako Cogeca proponujemy trzy konkretne działania:
Po pierwsze, formalnie uznać w ramach zamówień publicznych specyficzny charakter spółdzielni rolniczych – przedsiębiorstw opartych na demokratycznym zarządzaniu przez rolników, które wzmacniają siłę przetargową, poprawiają dostęp do rynku i promują wspólne innowacje. Po drugie, należy zezwolić na proporcjonalne i dobrowolne środki w ramach dyrektyw dotyczących zamówień publicznych – takie jak dostosowane kryteria udzielania zamówień lub ukierunkowane przepisy dotyczące dostępu – które ułatwiają udział spółdzielni, przy pełnym poszanowaniu swobody zawierania umów i uczciwej konkurencji.
Po trzecie, należy opracować jasne wytyczne i praktyczne narzędzia wspierające, zarówno instytucje zamawiające, jak i spółdzielnie, w uczestnictwie w przetargach publicznych w sposób przejrzysty, uczciwy i bezpieczny pod względem prawnym – powiedziała podczas spotkania Agnieszka Maliszewska, pierwsza wiceprezydent COGECA oraz prezes Polskiej Izby Mleka.