Estońska upadłość firmy E-Piim Tootmine

Kłopoty firmy E-Piim (AS), największego estońskiego producenta serów, stały się jednym z najważniejszych wydarzeń w Estonii w lutym 2026 r. Sprawa dotyczy spółki E-Piim Tootmine zadłużonej na 29 mln euro. Ponieważ sytuacja finansowa firmy nie pozwalała na dalsze regulowanie zobowiązań w toku zwykłej działalności, estoński producent złożył wniosek o ogłoszenie upadłości. 17 lutego 2026 r., Sąd Okręgowy w Tartu wyznaczył dwóch tymczasowych syndyków Indreka Lepsoo i Oleva Kuklase . Sprawa jest ciekawa również dlatego, że Ministerstwo Gospodarki i Przemysłu Estonii wsparło firmę 15 mln euro z myślą o zakładzie w Paide.

Większościowym udziałowcem firmy E-Piim Tootmine jest spółdzielnia SCE E-Piim (73%) zrzeszająca około 100 rolników z Estonii i Łotwy. Pozostałe 25% należy do holenderskiej firmy Meierei. Kluczowym aktywem firmy jest nowa mleczarnia w Paide, który jest uważany za strategiczny dla bezpieczeństwa żywnościowego kraju.

Minister Gospodarki i Przemysłu, Erkki Keldo, zadeklarował, że państwo we współpracy z EIS (Estonian Business and Innovation Agency) podejmie działania, aby utrzymać funkcjonowanie zakładu w oparciu o estoński kapitał.

Jak podał portal news.err.ee w ciągu ostatnich miesięcy trwały negocjacje między właścicielami firmy: spółdzielnią SCE E-Piim i holenderską firmą Meierei, ale nie przyniosły one rozwiązania. Jednocześnie kilka firm wyraziło zainteresowanie przejęciem działalności AS E-Piim Tootmine w drodze postępowania upadłościowego.

Zdaniem portalu, AS E-Piim Tootmine to znaczący producent sera w Estonii, którego moce produkcyjne sięgają 1000 ton mleka dziennie. Ponad 90% jego produkcji jest eksportowane.

Serownia w Paide jest jedną z najnowocześniejszych w Europie. Firma zatrudnia łącznie prawie 200 osób. Oprócz serowni w Paide, firma posiada zakłady produkcyjne w Põltsamaa i Järva-Jaani. Zakład w Põltsamaa to główna serowarnia spółki, której tradycja sięga 1910 r. Zakład specjalizuje się w produkcji serów typu edam, gouda i tylżycki, o rocznej wydajności ok. 10 tys. ton. Zakład w Järva-Jaani został założony w 1911 r., obecnie pełni rolę proszkowni i masłowni. Jest to jedyny zakład w Estonii produkujący demineralizowaną serwatkę w proszku, o rocznej wydajności ok. 8 000 ton.

W związku z ogłoszeniem upadłości AS E-Piim Tootmine, zakłady w Põltsamaa i Järva-Jaani (wraz z nowym kompleksem w Paide) weszły w skład masy upadłościowej zarządzanej przez tymczasowych syndyków. 

Upadłość E-Piim jest postrzegana nie tylko jako problem jednej firmy, ale jako sprawa wagi państwowej i jego zdolności do ochrony strategicznie ważnych zakładów przetwórczych. 

Warto zwrócić uwagę, że Estonia, mimo swoich niewielkich rozmiarów, jest po Danii europejskim liderem pod względem efektywności produkcji mleka. Statystyki wskazują, że średnia wydajność w najlepszych stadach przekracza 11 tys. kg mleka rocznie.

Sektor mleczarski w Estonii jest silnie uzależniony od rynków zewnętrznych – eksportuje się około 50-60% całej produkcji. Główne kierunki to kraje bałtyckie, Polska, a ostatnio także Bliski Wschód (np. Zjednoczone Emiraty Arabskie) pod marką "Northern Standard". Na początku 2026 r. estoński sektor mleczarski odczuł silny spadek cen masła i sera na rynkach światowych. Dla wielu producentów aktualna cena skupu mleka spadła poniżej kosztów produkcji. Sektor przechodzi proces konsolidacji – mniejsze gospodarstwa znikają, a produkcja koncentruje się w dużych, zmechanizowanych fermach (średnia wielkość stada to ok. 229 krów).